Նորություններ

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին» hեռուստահաղորդման հյուրն էր ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի հետազոտական և կրթական կենտրոնի ղեկավար Նինա Փիրումյանը։ 21 Dec 2020

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին»  hեռուստահաղորդումը նվիրված է Հայաստանում ընտանեկան բռնության հիմնախնդրի, «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումների և ՀՀ Կառավարության կողմից վավերացված միջազգային փաստաթղթերի լուսաբանմանը:

Հաղորդման հյուրն էր ՀՀ Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմի հետազոտական և կրթական կենտրոնի ղեկավար Նինա Փիրումյանը։

Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատանքի կարևոր ուղղություններից է կանանց իրավունքների պաշտպանությունը և կանանց նկատմամբ խտրականության բոլոր ձևերի բացառումը։ Մարդու իրավունքների պաշտպանը երբեմն հանդես է գալիս առաջին պետական մարմինը, ուր դիմում է քաղաքացին, բարձրաձայնում իր խնդիրների մասին։

Ընտանեկան բռնության ահազանգերի դեպքում, այս կառույցը նախ լսում է խնդիրը, ապա ներկայացնում իրավական հնարավորությունները սահմանված ընտանեկան բռնության կանխարգելման մասին օրենքով, ներկայացնում իրավասու մարմինների՝ ոստիկանության, աշխատանքի և սոցիալական հարցերի նախարարության իրավասությունները այս առումով, քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների դերակատարությունը խնդրին համալիր արձագանք տալու համար։ Հետևաբար, կանանց իրավունքների պաշտպանությունը իրականացվում է մի շարք իրավասու մարմինների հետ համատեղ։

 «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի ընդունումից հետո մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմ ստացված ահազանգերի թիվը աճել է, որտեղ բողոքները հիմնականում վերաբերվում են ամուսնու կամ նախկին ամուսնու կողմից կատարված բռնության դեպքերին։

«Եթե 2018թ․ մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմը ստացել է մոտ 50 գրավոր և բանավոր բողոքներ, ապա 2019թ․ բողոքների թիվը հասել է 90, իսկ 2020թ․ ընթացքում գերազանցել է 100-ը։ Մասնավորապես 2020թ․ մարտ, ապրիլ, մայիս ամիսներին ընտանեկան բռնության դեպքերի աճի միտում կար պայմանավորված երկրում կորոնավիրուսային համավարակի հիմքով սահմանափակումների հետ, և դրանից բխող սոցիալական մի շարք խնդիրներով։ Թերևս պետք է նկատել, որ մեծամասամբ առկա են ֆիզիկական բռնության դրսևորումներ», - նշում է Ն․ Փիրումյանը, ընդգծելով օրենքի կարևորությունը և վստահությունը Պաշտպանի հաստատության հանդեպ։

Ընտանիքում բռնության կանխարգելմանն ուղղված մեխանիզմներից են իրավունքի արդյունավետ պաշտպանությունը, ընդհանուր բնույթի իրազեկումը, մասնավորապես օրենքի կարգավորումների հետ կապված իրազեկվածությունը, վերապատրաստումները ինչպես իր աշխատակազմի, այնպես էլ քաղաքացիական հասարակության և պետական մարմինների համար։

Քննարկման արդյունքում վեր հանվեցին մարդու իրավունքների պաշտպանի դերը կանանց իրավունքների պաշտպանության ոլորտում, մեխանիզմներն ուղղված ընտանեկան, գենդերային հիմքով պայմանավորված բռնության կանխարգելմանը և բռնության ենթարկված անձի պաշտպանության եղանակները։

«Կին իրավապաշտպանները քայլեր են ձեռնարկում Հայաստանում գենդերային բռնության դեմ» (2020-2022 թթ․) ծրագիրն իրականացվում է Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի կողմից Եվրոպական միության ֆինանսավորմամբ։

Սույն հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ: Բովանդակության համար պատասխանատվություն է կրում «Կանանց իրավունքների կենտրոն» ՀԿ-ն, և պարտադիր չէ, որ այն արտահայտի Եվրոպական միության տեսակետները:

 

 

 

 

 

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին» hեռուստահաղորդման հյուրն էր Դավթաշեն վարչական շրջանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի քարտուղար, աշխատակազմի ընդհանուր բաժնի պետ Լիլիթ Հոբոսյանը ։ 11 Dec 2020

Ընտանիքն այն միջավայրն է, որտեղ ձևավորվում է երեխայի բնավորության գծերը, վարքը, զարգանում է մտածողությունը, այսինքն՝ երեխայի սոցիալիզացիայի առաջին օղակն է։ Առողջ հարաբերությունները ընտանիքում մեծ դերակատարություն են ունենում երեխայի հետագա կյանքի վրա։ Նույնիսկ եթե ընտանիքում բռնություն գործադրելու դեպքում անչափահաս երեխայի հանդեպ չի կիրառվել, դա ևս էական նշանակություն ունի, սակայն քանի որ երեխան «Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին»  hեռուստահաղորդումը նվիրված է Հայաստանում ընտանեկան բռնության հիմնախնդրի, «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումների և ՀՀ Կառավարության կողմից վավերացված միջազգային փաստաթղթերի լուսաբանմանը:

Հաղորդման հյուրն էր Դավթաշեն վարչական շրջանի խնամակալության և հոգաբարձության հանձնաժողովի քարտուղար, աշխատակազմի ընդհանուր բաժնի պետ Լիլիթ Հոբոսյանը ։  

սովորում է այն ինչ տեսնում է, բռնությունից ծնվում է բռնություն։ Կարելի է ասել, եթե այդ պահին դա չի անդրառնում երեխայի վրա, այնուամենայնիվ իր արտացոլումն ունենում է հետագայում երեխայի վարքագծի վրա, սոցիալական, կրթական, ամեն բնագավառում։

«Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքը լիազորեց խնամակալության և հոգաբարձության մարմիններին դիմելու դատարան պաշտպանական որոշման համար, ինչպես նաև հաղորդումներ ներկայացնելու իրավապահ մարմիններին ընտանիքում բռնության կամ դրա իրական սպառնալիքի մասին, որը գործադրվում է անչափահաս կամ դատական կարգով գործունակ կամ սահմանափակ գործունակ ճանաչված անձանց նկատմամբ։

Ամենակարևոր գործառույթներից մեկն այն է, որ այս մարմինները կազմակերպում են ընտանիքում բռնության պատճառով առանց խնամքի մնացած երեխաների և անգործունակ անձանց խնամքը։

Պետք է նշել, որ խնամակալություն սահմանվում է մինչև 14 տարեկան երեխաների նկատմամբ, ովքեր մնացել են առանց ծնողական խնամքի, իսկ հոգաբարձություն սահմանվում է 14 տարեկանից բարձր, մինչև 18 տարեկան երեխաների նկատմամբ։

Երեխայի խնամակալության հարցի որոշման հետ կապված այս մարմինների նպատակն է հասնել նրան, որ ծնողները առաջնորդվեն ոչ թե իրենց շահերով, այլ փորձեն գտնել լավագույն տարբերակը ի օգուտ երեխայի՝ համագործակցելով և աշխատելով ընտանիքի հետ։

Արդյունավետ փոխգործակցությանը նպաստում է տարվող աշխատանքները, վերապատրաստումները համապատասխան մարմինների, ծնողների, խնամակալ անձանց հետ։ Վերապատրաստումներ են արվել սոցիալական աշխատողների հետ, խնամատար ընտանիքների հետ, անցկացվել են ծնողավարման հմտություններ, որոնք շատ կարևոր են թե տվյալ կառույցի, թե երեխայի հետ առնչվող ցանկացած անձի համար։

«Կին իրավապաշտպանները քայլեր են ձեռնարկում Հայաստանում գենդերային բռնության դեմ» (2020-2022 թթ․) ծրագիրն իրականացվում է Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի կողմից Եվրոպական միության ֆինանսավորմամբ։

Սույն հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ: Բովանդակության համար պատասխանատվություն է կրում «Կանանց իրավունքների կենտրոն» ՀԿ-ն, և պարտադիր չէ, որ այն արտահայտի Եվրոպական միության տեսակետները:

 

 

 

 

 

 

 

Դասընթաց Երևանում 21 Nov 2020

Ելնելով երկրում տիրող իրավիճակից՝կանանց իրավունքների կենտրոնը տամադրում է առցանց խորհրդատվություն,ինչպես նաև անցկացնում առցանց դասընթացներ:

Սույն թվականի նոյեմբերի 21-ին <<Կանանց իրավունքների կենտրոնը>> կազմակերպել էր «Ինչ է ընտանեկան բռնությունը և դրա իրավական կարգավորումները» դասընթացը  Երևանում:Դասընթացի նպատակն էր իրազեկել և բարձրացնել կանանց իրավագիտակցությունը և տալ ընդհանուր պատկերացում ընտանեկան բռնության և դրա դրսևորումների մասին։

Դասընթացի ընթացքում մանրամասն խոսվեց նաև <<Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգման մասին>> ՀՀ օրենքի դրույթների, օրենքում առկա բացերի մասին, անդրադարձ կատարվեց նաև ճյուղային օրենսդրության մեջ կատարված փոփոխություններին և միջազգային կոնվենցիաներին:

Մասնակիցները հարցերի միջոցով ցուցաբերեցին ակտիվություն, դուրս բերվեց և ամփոփվեց խմբի ակնկալիքները: Վերջում տեղի ունեցավ ամփոփում։

 

 

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին» hաղորդման հյուրն էր ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Ժաննա Անդրեասյանը։ 20 Nov 2020

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին»  hեռուստահաղորդումը նվիրված է Հայաստանում ընտանեկան բռնության հիմնախնդրի, «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումների և ՀՀ Կառավարության կողմից վավերացված միջազգային փաստաթղթերի լուսաբանմանը:

Հաղորդման հյուրն էր ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարի տեղակալ Ժաննա Անդրեասյանը։  

Բռնության կանխարգելմանն ուղղված քայլերը պետք է սկսել երեխայի դաստիարակությունից, ընտանիքից։ Կրթությունը, կրթական համակարգն այն առաջնային օղակներից մեկն է, որն առնչություն ունի բռնության հետ։ Այդ համակարգի մասնակիցները ևս պետք է իրազեկված լինեն և պատրաստ լինեն դիմելու պատկան մարմիններին, երբ ականատեսն են լինում մասնավորապես երեխայի մոտ բռնության դեպքերի։

Օրենքի ընդունումը ձևավորեց ինստիտուցիոնալ համակարգ, հստակ սահմանեց դերերն ու պարտականությունները ինստիտուցիոնալ պատասխանատվության արդյունքում, երբ բռնության դեպքի հայտնաբերումը և դրան արձագանքելը դրվում է մի շարք այլ մարմինների վրա դպրոցների հետ համագործակցության շնորհիվ։

«Կրթական համակարգը այն գործիքներից մեկն է, որի միջոցով կարող ենք տեսնել խնդիրները և ճիշտ պահին արձագանքել, այդ թվում նաև բռնության դեպքերին։

Շատ կարևոր է բարձրացնել հասարակության զգայունությունը բռնության այն տեսակների հանդեպ, որոնք առաջին հայացքից տեսանելի չեն, օրինակ անտեսումը։ Սա մեծ հետևանք է թողնում երեխայի հետագա աճի և զարգացման վրա», - նշում է ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ Ժ․ Անդրեասյանը։

Կատարվում են մի շարք քայլեր կազմակերպելու ուսուցիչների, կրթական համակարգի մասնակիցների վերապատրաստումը, ներդրվում են մեխանիզմներ վեր հանելու երեխայի կրթության իրավունքի խախտման դեպքերը, իրականացնելու դրա կանխումը և երեխաների իրավունքների պաշտպանությունը։

Արդի ժամանակներում գիտելիք, տեղեկատվություն կարելի է ստանալ բազմաթիվ աղբյուրներից, և հետևաբար գիտելիք փոխանցելը չի կարող լինել դպրոցի հիմնական դերը, ուստի կրթական համակարգի առաջնային դերը դառնում է ուղղորդելը, ինչպես վարվել գիտելիքի հետ, ինչպես օգտագործել ի նպաստ հասարակության զարգացման։ Այս գործառույթի հետևողական իրականացման պարագայում, կլինեն արդյունքներ նաև բռնությունից զերծ հասարակության կառուցման հարցում։

Ընտանեկան բռնության կանխարգելման մեխանիզմներից դիտարկվում է նաև կանանց տնտեսական հզորացումը, որը պետք է բխի կրթությունից։ Սակայն բազմաթիվ են դեպքերը, երբ վերապրողների շրջանում կան որոշակի մասնագիտություն ստացած անձինք։ Այս դեպքում, կա երկու տարբերակ․ միայն կրթություն ստանալը բավարար չէ, պետք է այն պոտենցիալից վերածել ռեսուրսի, և մյուս տարբերակն այն է, որ կրթությունն արդյունավետ չի եղել, այսինքն համակարգային խնդիր է։

Սակայն պետք է հիշել, որ այս խնդիրները փոխկապակցված են և աշխատանքները պետք է տարվեն բոլոր ուղղություններով՝ շեշտը դնելով գիտելիքի վրա։

Քննարկման արդյունքում վեր հանվեցին կրթության հարցերը, ոլորտում առկա բացթողումները, հետագա մեխանիզմները բարձրացնելու զգայունությունը բռնության հանդեպ և կանխելու այն։  

«Կին իրավապաշտպանները քայլեր են ձեռնարկում Հայաստանում գենդերային բռնության դեմ» (2020-2022 թթ․) ծրագիրն իրականացվում է Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի կողմից Եվրոպական միության ֆինանսավորմամբ։

Սույն հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ: Բովանդակության համար պատասխանատվություն է կրում «Կանանց իրավունքների կենտրոն» ՀԿ-ն, և պարտադիր չէ, որ այն արտահայտի Եվրոպական միության տեսակետները:

 

Դասընթաց Վանաձորում 14 Nov 2020

Ելնելով երկրում տիրող իրավիճակից՝կանանց իրավունքների կենտրոնը տամադրում է առցանց խորհրդատվություն,ինչպես նաև անցկացնում առցանց դասընթացներ:

Սույն թվականի նոյեմբերի 14-ին <<Կանանց իրավունքների կենտրոնը>> կազմակերպել էր «Ինչ է ընտանեկան բռնությունը և դրա իրավական կարգավորումները» դասընթացը Վանաձորում:Դասընթացի նպատակն էր իրազեկել և բարձրացնել կանանց իրավագիտակցությունը և տալ ընդհանուր պատկերացում ընտանեկան բռնության և դրա դրսևորումների մասին։

Դասընթացի ընթացքում մանրամասն խոսվեց նաև <<Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգման մասին>> ՀՀ օրենքի դրույթների, օրենքում առկա բացերի մասին, անդրադարձ կատարվեց նաև ճյուղային օրենսդրության մեջ կատարված փոփոխություններին և միջազգային կոնվենցիաներին:

Մասնակիցները հարցերի միջոցով ցուցաբերեցին ակտիվություն, դուրս բերվեց և ամփոփվեց խմբի ակնկալիքները: Վերջում տեղի ունեցավ ամփոփում։

 

Դասընթաց Գյումրիում 08 Nov 2020

Ելնելով երկրում տիրող իրավիճակից՝կանանց իրավունքների կենտրոնը տամադրում է առցանց խորհրդատվություն,ինչպես նաև անցկացնում առցանց դասընթացներ:

Սույն թվականի նոյեմբերի 8-ին <<Կանանց իրավունքների կենտրոնը>> կազմակերպել էր «Ինչ է ընտանեկան բռնությունը և դրա իրավական կարգավորումները» դասընթացը Գյումրիում: Վանաձորում:Դասընթացի նպատակն էր իրազեկել և բարձրացնել կանանց իրավագիտակցությունը և տալ ընդհանուր պատկերացում ընտանեկան բռնության և դրա դրսևորումների մասին։

Դասընթացի ընթացքում մանրամասն խոսվեց նաև <<Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգման մասին>> ՀՀ օրենքի դրույթների, օրենքում առկա բացերի մասին, անդրադարձ կատարվեց նաև ճյուղային օրենսդրության մեջ կատարված փոփոխություններին և միջազգային կոնվենցիաներին:

Մասնակիցները հարցերի միջոցով ցուցաբերեցին ակտիվություն, դուրս բերվեց և ամփոփվեց խմբի ակնկալիքները: Վերջում տեղի ունեցավ ամփոփում։

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին» hեռուստահաղորդման հյուրն էր փաստաբան Էլինա Գյուրջյանը։ 06 Nov 2020

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին»  hեռուստահաղորդումը նվիրված է Հայաստանում ընտանեկան բռնության հիմնախնդրի, «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումների և ՀՀ Կառավարության կողմից վավերացված միջազգային փաստաթղթերի լուսաբանմանը:

Հաղորդման հյուրն էր փաստաբան Էլինա Գյուրջյանը։  

«Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի ընդունումը ստեղծեց մի շարք պաշտպանական մեխանիզմներ, որի միջոցով ընտանիքում բռնության ենթարկված անձը, գտնվելով իրական սպառնալիքի վտանգի ներքո, կարող է ստանալ համապատասխան աջակցություն։

Օրենքի շրջանակներում առկա մեխանիզմները՝ նախազգուշացում, անհետաձգելի միջամտության որոշում, պաշտպանական որոշում, ուղղված են կանխելու բռնությունը, պաշտպանելու բռնության ենթարկված անձին։

Շատ հաճախ բռնության ենթարկված անձը դիմում է աջակցման կենտրոն, այլ ոչ միանգամից փաստաբանի։ Դա ունենում է դրական արդյունք, քանի որ կինը առաջին հերթին ստանում է հոգեբանական աջակցություն, հասնում է հոգեբանական հավասարակշռության, որից հետո սկսվում է իրավական գործընթացը անհրաժեշտության դեպքում։ Կենտրոնի իրավաբանները և փաստաբանները ծանոթ լինելով դեպքին, կնոջ հոգեբանական վիճակին, ավելի հեշտ են աշխատում դեպքի հետ, քան ոլորտի այն մասնագետները, ովքեր հիմնականում ունենում են վարչական հարցերով դեպքեր։

Այստեղ կարևոր է նաև փաստաբանի համագործակցությունը ոստիկանության և խնդրով զբաղվող պետական այլ կառույցների հետ ստանալու համապատասխան փաստաթղթերը և տեղեկատվությունը։

Պետք է նշել նաև, որ հաշտության դեպքերը նույնպես հնարավոր են դառնում ընտանիքում վարքագծի փոփոխության արդյունքում, երբ կինն արդեն զինված է որոշակի գիտելիքներով, ծանոթ է իր իրավունքներին և ստացել է համապատասխան աջակցություն։

Քննարկման արդյունքում վեր հանվեցին այն մեխանիզմներն ու միջոցները, որոնք հնարավորություն են տալիս արդյունավետ իրականացնել կանանց իրավունքների պաշտպանությունը։  

«Կին իրավապաշտպանները քայլեր են ձեռնարկում Հայաստանում գենդերային բռնության դեմ» (2020-2022 թթ․) ծրագիրն իրականացվում է Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի կողմից Եվրոպական միության ֆինանսավորմամբ։

Սույն հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ: Բովանդակության համար պատասխանատվություն է կրում «Կանանց իրավունքների կենտրոն» ՀԿ-ն, և պարտադիր չէ, որ այն արտահայտի Եվրոպական միության տեսակետները:

 

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին» հաղորդման հյուրն էր Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Լիզա Գրիգորյանը։ 23 Oct 2020

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին»  hեռուստահաղորդումը նվիրված է Հայաստանում ընտանեկան բռնության հիմնախնդրի, «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումների և ՀՀ Կառավարության կողմից վավերացված միջազգային փաստաթղթերի լուսաբանմանը:

Հաղորդման հյուրն էր Երևան քաղաքի առաջին ատյանի ընդհանուր իրավասության դատարանի դատավոր Լիզա Գրիգորյանը։  

«Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի ընդունումը թույլ տվեց պաշտպանել կնոջ իրավունքները դատական կարգով։

Վերը նշված օրենքի շրջանակներում դատարանն իր առջև ունի երկու խնդիր՝ կայացնել պաշտպանական որոշում բռնության իրական սպառնալիքի դեպքում՝ կանխելով դրա կրկնվող բնույթը, իսկ մյուս կողմից արդեն իսկ ոստիկանության կողմից կիրառված միջոցների իրավաչափության քննարկում, որը վերապահված է վարչական դատարանին։

Հիմնականում կանայք դիմում են դատարան կարգավորելու այնպիսի հարցեր, ինչպիսիք են ամուսնալուծությունից հետո երեխայի բնակության վայրի որոշումը, այն է՝ ծնողներից ում հետ պետք է ապրի երեխան, տեսակցության, ալիմենտի, գույքային և մի շարք այլ հարցերը։

Մասնավորապես, երեխայի խնամակալության հարցի որոշումը պահանջում է դատավորի կողմից առկա փաստերի վերանայում, անաչառություն, հավասարակշռության պահպանում, հատկապես այն դեպքում, երբ առկա է  բռնության գործադրում անձի հանդեպ, այսինքն կա մտավախություն, որ բռնարարը կարող է նաև բռնության ենթարկել երեխային։

Լիզա Գրիգորյանը, ընդգծելով միջազգային փորձը, կարևորում է խնդրի կանխարգելումը դեռ սկզբնական շրջանում, որտեղ մեծ է հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների դերը, ովքեր պետք է աշխատեն և՛ բռնության ենթարկված անձի, և՛ բռնարարի հետ։ «Պատիժը անհրաժեշտ միջոց է, արդարություն ստեղծելու համար կամ կանգնեցնելու բռնության շարունակությունը, բայց ինքնին չի լուծում խնդիրը», - նշում է նա։ Պատիժը չի բացառվում, բայց նաև պետք է կիրառվեն համատեղ մեխանիզմներ վերջնական արդյունքի հասնելու համար։

Օրենքի շրջանակներում դատարանին վերապահված գործառույթները և դատարանի կողմից հարցերի լուծումը բերում են կանոնակարգվածության, կողմերի իրավունքների արդար քննության, հակառակ դեպքում կբախվենք քաոսային իրավիճակի կախված կողմերի հնարավորություններից։

Քննարկման արդյունքում վեր հանվեցին կանանց իրավունքների դատական պաշտպանության մեխանիզմները, պաշտպանական որոշման կարևորությունը, դատավորների կողմից կայացված որոշումների ազդեցությունը և հետևանքները։  

«Կին իրավապաշտպանները քայլեր են ձեռնարկում Հայաստանում գենդերային բռնության դեմ» (2020-2022 թթ․) ծրագիրն իրականացվում է Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի կողմից Եվրոպական միության ֆինանսավորմամբ։

Սույն հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ: Բովանդակության համար պատասխանատվություն է կրում «Կանանց իրավունքների կենտրոն» ՀԿ-ն, և պարտադիր չէ, որ այն արտահայտի Եվրոպական միության տեսակետները:

 

 

 

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին» Հաղորդման հյուրն էր «Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի» անդամ Զարուհի Հովհաննիսյանը։ 10 Oct 2020

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին»  hեռուստահաղորդումը նվիրված է Հայաստանում ընտանեկան բռնության հիմնախնդրի, «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումների և ՀՀ Կառավարության կողմից վավերացված միջազգային փաստաթղթերի լուսաբանմանը:

Հաղորդման հյուրն էր «Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի» անդամ Զարուհի Հովհաննիսյանը։  

Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիան (այսուհետ՝ Կոալիցիա), որի ստեղծման հիմքում ընկած է հոկտեմբերի 1-ի դեպքը, այն է, 20-ամյա Զարուհի Պետրոսյանի սպանությունը, և որը միավորում է կանանց իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող թվով 10-ը կազմակերպությունների, իր առջև խնդիր է դրել բարձրաձայնել ընտանեկան բռնության երևույթի, առկա խնդիրների մասին, կոչ անել պետությանը կիրառել համակցված մեխանիզմներ կանխելու ընտանեկան բռնության դեպքերը Հայաստանում։

Հանրության շրջանակներում կոտրել կարծրատիպերը, խոսել ընտանեկան բռնության խնդրի առկայության մասին, դարձնել այն հասարակության մտահոգության առարկա և, առհասարակ, իրազեկել հանրությանը սեռական, ընտանեկան, գենդերային հիմքով պայմանավորված բռնության մասին կարևոր քայլերից է, քանի որ եթե հասարակությունը մերժում է նման խնդրի գոյությունը, ապա ինչպես կարող է այն լինել առարկայական, ինչպես կարող է բռնության զոհը խոսել իր հետ կատարված դեպքի մասին։ Հետևաբար, հանրային գիտակցության փոփոխությունը դարձավ Կոալիցիայի հիմնական, գերակա ճյուղերից մեկը։

Ընտանեկան բռնության մասին օրենքի ընդունումը կյանքի կոչեց այնպիսի լծակներ, որոնք հնարավորություն տվեցին կանգնել բռնության ենթարկված անձի կողքին, պաշտպանել նրա իրավունքները, ազատել բռնարար հարաբերություններից։ Երկար ժամանակ է անհրաժեշտ, այդ թվում նաև համապատասխան հոգեբանական աջակցություն, որպեսզի ընտանեկան բռնության ենթարկված անձը հաղթահարի զոհի կարգավիճակը, թոթափի զոհի հոգեբանությունը, իսկ բռնարարը խուսափի իր բռնարար վարքից։ Եվ միայն վերականգնումից և իրեն պաշտպանված զգալուց հետո հենց տվյալ անձի ընտրությունն է` արդյո՞ք նա կվերամիավորվի իր ամուսնու հետ, թե ոչ։

Խոսելով պետության դերի մասին՝ Զ․ Հովհաննիսյանը ընդգծում է, - «Պետությունը որևէ ջանք չպետք է գործադրի ընտանիքը վերականգնելու կամ համերաշխությունը վերականգնելու ուղղությամբ, այլ պետք է պաշտպանի զոհին, կանխարգելի բռնությունը և վերականգնի նրա զոհի հոգեբանությունից վերապրումը»։ Այս քայլերի կատարումն է հենց հանգեցնում ընտանիքի վերականգնման, այսինքն` վերջնական որոշումը պատկանում է տվյալ անձին։ 

Կարևոր է ընտանիքում յուրաքանչյուր անդամի դերը և գնահատված լինելը, ոչ առողջ և անհավասար հարաբերությունների արդյունքում տուժում են երեխաները, ովքեր այս պարագայում ևս հակված են ձեռք բերելու «բռնարար վարք», քանի որ բռնությունը շղթայական է։

Քննարկման արդյունքում վեր հանվեցին «Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության» կոալիցիայի դերը կանանց իրավունքների պաշտպանության ոլորտում, իրականացված ծրագրերը ուղղված ընտանեկան, գենդերային հիմքով պայմանավորված բռնության կանխարգելմանը, առաջարկվող մեխանիզմները և աջակցության փաթեթները բռնության ենթարկված անձին։

«Կին իրավապաշտպանները քայլեր են ձեռնարկում Հայաստանում գենդերային բռնության դեմ» (2020-2022 թթ․) ծրագիրն իրականացվում է Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի կողմից Եվրոպական միության ֆինանսավորմամբ։

Սույն հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ: Բովանդակության համար պատասխանատվություն է կրում «Կանանց իրավունքների կենտրոն» ՀԿ-ն, և պարտադիր չէ, որ այն արտահայտի Եվրոպական միության տեսակետները:

 

 

 

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին» hեռուստահաղորդման հյուրն էր ՀՀ առողջապահության նախարարության մայրական և վերարտադրողական առողջության պահպանման բաժնի պետ Գայանե Ավագյանը։ 25 Sep 2020

«Զրույցներ կանանց իրավունքների մասին»  hեռուստահաղորդում նվիրված է Հայաստանում ընտանեկան բռնության հիմնախնդրի, «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի, ինչպես նաև կանանց նկատմամբ բռնության հաղթահարմանն ուղղված միջոցառումների և ՀՀ Կառավարության կողմից վավերացված միջազգային փաստաթղթերի լուսաբանմանը:

Հաղորդման հյուրն էր ՀՀ առողջապահության նախարարության մայրական և վերարտադրողական առողջության պահպանման բաժնի պետ Գայանե Ավագյանը։  

Հաղորդման ընթացքում քննարկվեց «Ընտանիքում բռնության կանխարգելման, ընտանիքում բռնության ենթարկված անձանց պաշտպանության և ընտանիքում համերաշխության վերականգնման մասին» ՀՀ օրենքի ընդունումից հետո ՀՀ առողջապահության նախարարության կողմից կատարված աշխատանքները, բարեփոխումները, համագործակցությունը պետական և ոչ պետական մարմինների հետ և այն մեխանիզմները, որոնք անհրաժեշտ են բռնության ենթարկված կանանց առողջապահական տեսանկյունից լիարժեք օգնության տրամադրման համար։

Օրենքի ընդունումից հետո ընտանիքում բռնության ենթարկված կանանց առաջնային բուժօգնության տրամադրման, գրանցման, հաղորդման կարգը և մի շարք այլ գործող մեխանիզմներ ստացան օրենսդրական լուծում։

Պետք է նշել, որ առողջապահական համակարգը այն հիմնական օղակներից է, որն անմիջականորեն կապված է բռնություն եզրույթի հետ։ Այստեղ մեծ դեր ունեն բուժաշխատողները, ովքեր պետք է կարողանան ճիշտ աշխատել բռնության ենթարկված անձանց հետ, քանի որ եթե ֆիզիկական բռնության դեպքում հնարավոր է լինում վեր հանել խնդիրը և անմիջապես օգնություն ցուցաբերել, ապա բռնության հոգեբանական, տնտեսական դրսևորումների դեպքում պետք է պարզապես հասկանալ կնոջ հոգեվիճակը և տրամադրել համապատասխան օգնություն։

 «Բռնությունը դեռևս արդարացվում է բռնության ենթարկված անձանց կողմից, դա պետք է փոխվի։ Նախադպրոցական տարիքից, ընտանիքում, ամբողջ ընթացքում, շարունակաբար պետք է ներշնչվի կանանց և տղամարդկանց, որ բոլոր պարագաներում բռնությունը անթույլատրելի երևույթ է և այն պետք է վերանա», -  մատնանշում է Գ․ Ավագյանը՝  կարևորելով երևույթի երկկողմանի բացահայտումը, սակայն որի բացակայության արդյունքում այդ հանձնարարականը կարծես փոխանցվել է բուժաշխատողներին։

Քննարկման արդյունքում վեր հանվեցին ՀՀ Առողջապահության նախարարության գործառույթները, կատարված աշխատանքները, հետագա քայլերը ուղղված ընտանեկան բռնության ենթարկված անձանց առաջնային օգնության տրամադրմանը և պաշտպանությանը։

«Կին իրավապաշտպանները քայլեր են ձեռնարկում Հայաստանում գենդերային բռնության դեմ» (2020-2022 թթ․) ծրագիրն իրականացվում է Ընդդեմ կանանց նկատմամբ բռնության կոալիցիայի կողմից Եվրոպական միության ֆինանսավորմամբ։

Սույն հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության ֆինանսական աջակցությամբ: Բովանդակության համար պատասխանատվություն է կրում «Կանանց իրավունքների կենտրոն» ՀԿ-ն, և պարտադիր չէ, որ այն արտահայտի Եվրոպական միության տեսակետները:

 

Մենք գտնվում ենք
Կապ
  • 26/31 Աբովյան փողոց,
  • Երեւան, Հայաստան
  • +374 10 547770
  • +374 10 58 7770
  • info@wrcorg.am
Աշխատանքային ժամեր
  • Mon-Fri 10:00 - 18:30
  • Կիրակի - Շաբաթ. Փակ
Կապվեք
Բաժանորդագրվել